Autyzm dziecięcy, zwany również zespołem Kannera, jest określeniem na całościowe zaburzenie rozwoju, przy istotnej roli funkcjonowania mózgu. Jednym z typowych cech autyzmu są problemy z komunikowaniem uczuć i problemy z nawiązaniem związków społecznych. Jednym z problemów może być również komunikowanie wrażeń zmysłowych. Najczęściej pojawia się ona podczas pierwszych trzech lat życia. Statystycznie, autyzm występuje u 5-6 dzieci na 10000 urodzonych. Warto dodać, że występuje cztery razy częściej u chłopców niż u dziewcząt.

Autyzm można leczyć, ale uchodzi za chorobę nieuleczalną. Stosuje się metody behawioralne i leczenie farmakologiczne. Im wcześniej postawiona diagnoza, tym większa możliwość zapewnienia najlepszego leczenia i rozwoju dziecka. Stworzenie leku całkowicie leczącego jest niemożliwe, ponieważ w przypadku autyzmu, mamy do czynienia z cechami mózgu, które są determinowane na bardzo wczesnym etapie rozwoju.

Należy zauważyć, że nazwa autyzmu dziecięcego nie odnosi się wyłącznie do małych dzieci. Dotyka również osób dorosłych, a nazwa określa okres, kiedy pojawiają się pierwsze objawy. Autyzm łączy się w niektórych przypadkach ze schizofrenią.

Określenie autyzmu jako choroby ma dość krótką historię i wiąże się z końcem pierwszej połowy XX wieku. Leo Kanner wyodrębnił grupę dzieci, u których objawy nie mieściły się we wcześniej znanych kryteriach diagnostycznych. Były to między innymi psychozy dziecięce i niedorozwój umysłowy. W tym samym czasie Hans Asperger, prowadził badania nad łagodniejszą postacią choroby, która dziś jest znana jako zespół Aspergera.

Objawami, które mogą wskazywać, że nasze dziecko ma autyzm, są autystyczne izolacje, nieumiejętność do interakcji społecznych, stereotypowe czynności, zaburzenia mowy lub zupełny jej brak. Dziecko, gdy jest malutkie, nie gaworzy, nie pokazuje, a także nie wykonuje świadomych gestów. Niepokojące jest również to, ze dziecko nie mówi w ogóle, gdy ma 16 miesięcy, a gdy ma 2 lata, to nie składa słów w pary. Często też nie reaguje na imię, a także traci zdolności językowe i społeczne. Dziecko jest zamknięte w sobie, trudno z nim o kontakt wzrokowy, nie potrafi się bawić zabawkami, nie uśmiecha się, przywiązuje się do jednej zabawki.

Rak płuc jest najczęstszym nowotworem złośliwym, na który umiera co roku największa ilości ludzi na całym świecie – 1,3 miliona osób. To najmniej wyleczalny nowotwór i jeden z najgorzej rokujących. Jest to najczęstsza przyczyna zgonów spowodowana rakiem wśród mężczyzn i druga u kobiet. Najczęstszą przyczyną zachorowania na raka płuc jest wdychanie karcynogenów, szczególnie dymu tytoniowego (uważa się, że 90% przypadków zapadnięcia na tę chorobę spowodowane jest paleniem papierosów). U osób niepalących dochodzi do zachorowania z powodów czynników genetycznych lub z powodu narażenia na bierne palenie. Dodatkowy wpływ na zachorowanie ma również radon oraz zanieczyszczenie powietrza.

Najczęstszymi objawami raka płuc jest plucie krwią, kaszel, duszności, a także ból w klatce piersiowej. Aby go rozpoznać, należy przeprowadzić badanie histopatologiczne wycinków guza, który można pobrać na przykład w trakcie bronchoskopii.

Głównymi metodami leczenia są operacje chirurgiczne, radioterapia i chemioterapia. Skutki uboczne zarówno tej drugiej, jak i trzeciej metody potrafią zdruzgotać organizm, ale mimo to warto się nimi leczyć, ponieważ odnotowują wysoką skuteczność. Niestety, do dziś stopień leczenia raka płuc jest niezadowalający. Najważniejsze jest rzucenie palenia i przestrzeganie zasad BHP, na przykład w przypadku utylizacji azbestu.

Podział histologiczny raka płuc, według WHO:

1. Rak płaskonabłonkowy brodawkowy, jasnokomórkowy, drobnokomórkowy, bazaloidny
2. Rak anaplastyczny drobnokomórkowy
3. Rak gruczołowy
4. Rak anaplastyczny wielokomórkowy
5. Rak mieszany
6. Rakowiak
7. Raki gruczołów oskrzelowych
8. inne.

Poza bezpośrednim zachorowaniem na raka płuc, płuca są również częstym organem, na który dokonują się przerzuty z nowotworów w innych częściach ciała. Rak płuc najczęściej przerzuca się do nadnerczy, wątroby, mózgu i kości.

Chemioterapia jest metodą leczenia raka za pomocą silnych leków, które niszczą komórki rakowe, niestety nie oszczędzają one również tych zdrowych, co powoduje, że w czasie przyjmowania cytostatyków pojawia się wiele nieprzyjemnych i uciążliwych, dla codziennego funkcjonowania, skutków ubocznych. W wielu przypadkach ta metoda leczenia raka powoduje zupełne zatrzymanie proces rozwoju choroby i zdecydowanie wpływa na jakość życia. Aby była skuteczna zaleca się jej powtarzanie co kilka tygodni.

Chemioterapia skutki

Do najczęstszych należy utrata owłosienia, gdyż osłabione zostają komórki włosa. Często jest to szokiem zarówno dla chorego, jak i jego najbliższych, dlatego proponuje się noszenie kolorowych chustek albo czapeczek, nieco rzadziej chorzy decydują się na peruki.

Kolejnym skutkiem chemioterapii są również nudności i wymioty, którym towarzyszy też biegunka, gdyż przyjmowane leki znacznie podrażniają układ trawienny. W tym przypadku ważne jest prawidłowe odżywianie, w którym przeważać będą potrawy lekkostrawne, dobrze jest również picie dużych ilości wody, dzięki czemu zapobiegniemy odwodnieniu organizmu.

Powszechne jest też zmęczenie, spowodowane nie tylko działaniem lekarstw, ale ogólnie postępującą chorobą, dlatego zaleca się odstawienie czynności, które wymagają zwiększonego wysiłku fizycznego, dbanie o higienę snu.

Cytostatyki powodują również osłabienie płytki paznokcia, dlatego są one narażone na łamliwość i rozdwajanie. Zmienia się również wygląd skóry – mogą występować przebarwienia, wypryski na całym ciele, dlatego dobrze jest unikać bezpośredniego kontaktu ze słońcem. Ciało chorego narażone jest również na częstsze obrażenia w postaci siniaków, czy krwawienie z nosa, gdyż chemioterapia osłabia wydolność szpiku kostnego co do produkcji płytek krwi.

Chemioterapii towarzyszy wiele uciążliwych skutków ubocznych, dlatego bardzo ważne jest wsparcie rodziny i najbliższych. Dzięki temu chorzy choć na chwilę mogą zapomnieć o leczeniu i cieszyć się życiem. W wielu przypadkach zastosowanie chemioterapii prowadzi do wygrania walki z chorobą.

Biegunka to oddawanie płynnego, półpłynnego lub o rzadkiej konsystencji stolca częściej niż 3 razy na dobę. Stwierdza się ją także w przypadku oddania stolca o zawartości krwi lub ropy. Może być szczególnie niebezpieczne dla niemowląt i osób starszych, dlatego nie należy jej lekceważyć. Często towarzyszą jej objawy w postaci bólów brzucha, wymiotów, nudności, jak również ogólnego osłabienia organizmu, a jej długotrwałe utrzymywanie się może doprowadzić do odwodnienia.

Przyczynami biegunki są najczęściej zakażenia bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze, które często prowadzą do uszkodzenia błony śluzowej jelit. Zdarza się też w przypadku nietolerancji pokarmowych, w chorobach układu pokarmowego lub w wyniku zażywania niektórych leków o działaniu przeczyszczającym. To także jedna z częstszych dolegliwości, które towarzyszą chorobom nowotworowym.

Biegunka a nowotwór

Występuje najczęściej przy nowotworach jelit oraz jako skutek uboczny radioterapii i chemioterapii. Jeśli chodzi o radioterapię to biegunka jest spowodowana faktem, iż zostaje uszkodzona błona śluzowa jelita cienkiego, co powoduje zaburzenie wchłaniania pokarmów i ostatecznie biegunkę. W przypadku chemioterapii, biegunkę wywoływać mogą natomiast pewne leki, które zaburzają procesy trawienne. Biegunka może pojawić się na każdym etapie choroby nowotworowej i przyczyniają się do pogorszenia stanu zdrowia i odżywiania pacjenta. Jeśli tylko występują należy stosować leki pomagające zatrzymać wydzielanie luźnego stolca i przyjmować dużo płynów, aby organizm był odpowiednio nawodniony.

Biegunka a zatrucie pokarmowe

Biegunka bardzo często jest też objawem zatrucia pokarmowego, które oznacza obronną reakcję organizmu na wirusy, bakterie oraz grzyby. Obok tej przykrej dolegliwości, zatruciu pokarmowemu towarzyszą silne bóle brzucha, nudności i wymioty oraz ogólne osłabienie organizmu. W celu ich złagodzenia należy stosować leki, które je zniwelują, a w przyszłości wystrzegać się podobnych, myjąc dokładnie warzywa i owoce, jak również dłonie po wyjściu z toalety.

Oprócz chorób zakaźnych bakteryjnych i wirusowych, ludzi w różnym wieku spotykają inne uciążliwe dolegliwości. Dosyć typowe jest zapalenie wyrostka robaczkowego, przeradzające się w ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, które dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn i wymaga leczenia chirurgicznego. Wyrostek robaczkowy jest podłużnym uwypukleniem jelita grubego, wyrastającego z jelita ślepego, swoim kształtem przypominający „robaka” – stąd właśnie nazwa.

Do typowych i zwykle łatwych do rozpoznania objawów ostrego zapalenia woreczka robaczkowego należą:

• ból brzucha, który zaczyna się w nadbrzuszu, a potem nasila w okolicy prawego dołu biodrowego i nasila podczas ruchu oraz kaszlu,
• nasilanie się bólu w momencie podniesienia prawej kończyny do pionu i przy nacisku lewej strony dołu biodrowego
• nudności i wymioty,
• brak łaknienia i apetytu,
• gorączką do 38 stopni Celsjusza z przyspieszonym tętnem,
• uczucie pełnego pęcherza, gdyż wyrostek robaczkowy znajduje się w jego bliskim sąsiedztwie.

Przy pojawieniu się tych objawów należy niezwłocznie udać się do lekarza, który po przeprowadzeniu wywiadu i badaniu klinicznym potwierdzi ostre zapalenie wyrostka robaczkowego i skieruje pacjenta na oddział chirurgiczny. Ostre zapalenie wymaga szybkiej interwencji chirurga, który wykona appedektomię, czyli jego usunięcie. Często stosuje się też laparoskopię, która polega na wykonaniu trzech otworów w jamie brzusznej, przez które wprowadza się narzędzia i w ten sposób wyrostek jest wycinany. Dzięki tej metodzie rekonwalescencja się skraca, a po zabiegu pozostają niewielkie, mało widoczne blizny.

Po operacji pacjentowi podaje się antybiotyk, który zapobiega powstaniu zakażenia w jamie brzusznej. Konieczne jest też utrzymanie diety – w 1-2 dzień same płyny, potem już lekkie posiłki. Jeśli nie występują powikłania po 3-4 dniach można wrócić do domu, a po około tygodniu ściągane są szwy. Przez kolejne 3 miesiące najlepiej unikać intensywnego wysiłku fizycznego, żeby zapobiec rozwinięciu się przepukliny pooperacyjnej. Na szczęście wyrostek robaczkowy nie jest potrzebny do życia i jego usunięcie nie wiąże się z żadnymi utrudnieniami w normalnym funkcjonowaniu.

Ostatnio pisałam o chorobach, które dotykają głównie dzieci, dziś chciałabym się skupić na tej, która atakuje nas wszystkich. Mam tu na myśli grypę, która często zwala nas z nóg i uniemożliwia wykonywanie jakichkolwiek czynności – przynajmniej w pierwszym stadium. Jest to choroba zakaźna układu oddechowego, a jej przenoszenie odbywa się drogą kropelkową, dlatego tak łatwo jest się ją zarazić przy bezpośrednim kontakcie z chorym, czy przebywając w zatłoczonych miejscach. Przyczyn zachorowań na grypę jest jeszcze kilka, a wśród nich niedbanie o higienę oraz ogólnie niezdrowy tryb życia, w tym złe odżywianie, brak snu, wycieńczenie organizmu.

Do najczęstszych objawów grypy należą:

• bardzo wysoka gorączka, sięgająca często 40 stopni Celsjusza i utrzymująca się nawet przez kilka dni,
• dreszcze wywołane wysoką temperaturą,
• silne bóle głowy, które pojawiają się jeszcze przed gorączką i innymi objawami,
• dotkliwe bóle mięśni i stawów,
• ból gardła,
• ogólne uczucie zmęczenia, brak apetytu.

Te wszystkie objawy składają się na liczne powikłania, w tym omamy, zapalenie spojówek, niewydolność oddechowa. Jeśli chodzi o leczenie, to należy pamiętać, że grypa jest chorobą wirusową, dlatego nie leczy jej się antybiotykami. Najczęściej stosuje się silne środki przeciwgorączkowe i łagodzące objawy. Jeśli gorączka mimo tego nie spada dobrze jest stosować zimne okłady i kąpiele.

Choć to trudne, to jednak grypy da się uniknąć, należy jedynie pamiętać, żeby w okresie wzmożonej zachorowalności bardziej o siebie dbać, ubierać stosownie do warunków panujących za oknem, wspomagać się środkami zawierającymi witaminę C i dobrze się wysypiać. Dodatkowo należy unikać kontaktu z chorymi. Dobrym sposobem na uchronienie się przed grypą są szczepienia , jednak w Polsce praktykuje tę metodę jedynie 8% rodaków, co w stosunku np. do Ameryki, gdzie szczepi się co drugi mieszkaniec, są zastanawiające.

Dziś chciałabym napisać o różyczce, kolejnej chorobie zakaźnej, która dotyka najczęściej dzieci.Okres jej wylęgania wynosi zwykle 2-3 tygodnie, a czas, w którym chory może zarazić rozpoczyna się 5-10 dni od wysypki i trwa jeszcze do 7 dni po niej. Podobnie jak w przypadku ospy wietrznej zachorowanie na nią raz daje nam odporność do końca życia. Jest to choroba stosunkowo niegroźna dla dzieci i w wielu przypadkach przebiega bezobjawowo, jeśli jednak zauważymy poniższe symptomy u naszej pociechy jest wysokie prawdopodobieństwo, że to właśnie różyczka.

Do objawów, które na początku nie pozwalają stwierdzić, co dziecku tak naprawdę dolega, należą:

• złe samopoczucie, uczucie senności,
• brak apetytu,
• bóle mięśni i stawów,
• przekrwienie oczu i lekki obrzęk powiek,
• czasem gorączka i powiększone węzły chłonne
• drobna, grudkowata wysypka, na początku na szyi, w okolicach twarzy, na plecach, a następnie na całym ciele – dopiero 2-4 dni po wystąpieniu ww objawów.

Na różyczkę nie ma lekarstwa, dziecko, które się nią zarazi musi ją przejść. Najlepiej więc, żeby zostało w domu, do czasu aż wysypka zniknie i skończy się czas zarażania, więc około tygodnia. W razie gorączki należy stosować środki, pozwalające na obniżenie temperatury – wskazane jest też zwiększenie spożywania płynów.

O ile różyczka nie jest groźną chorobą, o tyle rzadko, ale jednak mogą wystąpić powikłania – zapalenie stawów, małopłytkowa skaza krwotoczna, czy jeszcze rzadsze zapalenie mózgu. W ramach profilaktyki stosuje się szczepienie w wieku niemowlęcym, które dobrze jest powtórzyć, kiedy dziecko skończy 7 lat, a w przypadku dziewczynek jeszcze około 13 roku życia. O ile różyczka nie jest groźna dla dzieci, o tyle dla kobiet w ciąży stanowi ogromne zagrożenie, powodujące często uszkodzenie płodu i jego późniejszy nieprawidłowy rozwój. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że dziecko, którego matka przechodziła różyczkę w czasie ciąży, będzie upośledzone umysłowo i fizycznie.

Świnka, czyli nagminne zapalenie ślinianek, to kolejna choroba, która najczęściej dotyka nasze pociechy w wieku od 5 do 10 lat. Roznosi się drogą kropelkową, a powoduje ją wirus z rodziny Paramyksowirusów, a najwięcej zachorowań na nią następuje w okresie wiosennym. Okres wylęgania choroby trwa od 2 do 3 tygodni, a zarażony może ją dodatkowo rozprzestrzeniać, na 2-3 dni przed pojawieniem się pierwszych objawów, co sprawia, że wirus rozprzestrzenia się bardzo szybko. W niemal połowie przypadków jest tak, że świnka przebiega bezobjawowo, zdarza się jednak, że występują następujące objawy z nią związane:

• złe samopoczucie,
• uczucie osłabienia, senność
• stan podgorączkowy, a następnie dość wysoka gorączka, utrzymująca się przez kilka dni
• ból głowy
• ból gardła i okolic przyusznych
• powiększone węzły chłonne

Z racji tego, że świnka jest chorobą wirusową, to raczej nie istnieje żaden dostępny środek, który sobie z nią poradzi. Należy natomiast złagodzić dość uciążliwie objawy w postaci bólu gardła i trudności w przełykaniu poprzez odpowiednie przygotowanie potraw, których jedzenie nie będzie dla chorego uciążliwe, podawanie napojów przez słomkę. Ze względu na możliwość wystąpienia zapalenia trzustki, na szczęście w niewielu przypadkach, warto zadbać o to, aby potrawy były lekkostrawne. Jeśli gorączka będzie się utrzymywała dobrze jest zaaplikować środek przeciwgorączkowy. Chory powinien także pozostać w łóżku, przynajmniej do momentu, kiedy objawy nie złagodnieją. Zaleca się także owinięcie szyi szalikiem, czy chustką, co zagwarantuje, że obrzęk nie zostanie „zawiany”, co może prowadzić do komplikacji.

Obecnie istnieją szczepionki przeciwko śwince, dzięki którym, nawet, jeśli dziecko zachoruje, to objawy będą zdecydowanie łagodniejsze. Szczepienie obowiązuje dzieci 12-14 miesięczne i pozwala na ochronę do 7 roku życia, po tym czasie warto je powtórzyć, żeby zapewnić ochronę na kolejnych kilka lat.

Ospa wietrzna jest jedną z najczęściej występujących chorób u naszych dzieci. Tę chorobę zakaźną wywołuje herpeswirus, ten sam, który jest odpowiedzialny za półpasiec jednak mamy dobrą wiadomość – jeśli raz zachoruje się na ospę istnieje niemal zerowe prawdopodobieństwo, że zachorujemy na nią ponownie, a to dlatego, że organizm się uodparnia. Ponowne zachorowanie na półpaśca jest jednak możliwe w momencie, kiedy nasz organizm jest znacznie osłabiony.

Wiatrówką, bo tak popularnie określa się tę chorobę rozprzestrzenia się drogą kropelkową, więc można się nią zarazić przy bezpośrednim kontakcie z chorym – okres jej wylęgania wynosi czasem do 2 tygodni, a jej rozszerzenie następuje na 2-3 dni przed pojawieniem się wysypki i trwa ono aż do ich wyschnięcia.

Do typowych objawów ospy wietrznej zaliczane są:

• bardzo wysoka gorączka sięgająca niekiedy 40 stopni Celsjusza,
• silne bóle głowy,
• brak apetytu,
• ogólne złe samopoczucie,
• czerwone plamki na skórze, z których robią się grudki, a potem pęcherze i strupki,
• czasem wypryski na błonie śluzowej jamy ustnej, gałce ocznej i narządach moczowy-płciowych.

Leczenie ospy wietrznej polega na zmniejszeniu temperatury, jeśli jest niebezpiecznie wysoka za pomocą leków przeciwgorączkowych, jednak nie mogą zawierać salicylanów (aspiryna odpada) i smarowaniu strupków odpowiednimi płynami czy maściami. Warto też pilnować, aby dziecko nie rozdrapywało strupków, gdyż może to doprowadzić do powstawania ropniaków skóry lub powstawania szpecących blizn. Najlepiej żeby chociaż przez pierwsze dni nasza pociecha pozostała w łóżku, pamiętajmy też o częstej zmianie ubrania i wietrzeniu pomieszczenia.

Powikłania ospy wietrznej objawiają się przede wszystkim w bliznach i trudno gojących się strupkach, rzadko dochodzi do zakażenia skóry. Jeśli chodzi o zapobieganie chorobie, to stosuje się przede wszystkim szczepienia przeciw niej, a w momencie, kiedy nastąpi styczność z osobą chorą aplikuje się surowicę, prowadzącą do biernego uodpornienia. Najlepsze jest jednak odizolowanie osób zdrowych od chorych.

Mimo że ospa nie należy do chorób groźnych, a u dzieci przebiega stosunkowo łagodnie, to należy pamiętać, że w przypadku zarażenia dorosłych mogą wystąpić groźne dla życia powikłania, w tym zapalenie płuc, czy inne stany zapalne.

Wraz z pierwszym ochłodzeniem wzrasta ryzyko występowania chorób i infekcji spowodowanych różnymi czynnikami, w tym wirusami i bakteriami. Jedną z częstszych jest angina, czyli bakteryjne zapalenie podniebiennych migdałków gardła. Sprawcą anginy są bakterie paciorkowców, które rozprzestrzeniają się drogą kropelkową, dlatego najłatwiej jest się zarazić w miejscach publicznych – centrach handlowych, przychodniach, hipermarketach. O ile niegroźny ból gardła można wyleczyć tabletkami do ssania i ogólnodostępnymi lekami, to anginy, jako choroby zakaźnej nie można lekceważyć.

Do najczęściej występujących objawów anginy należą:

• zwykle bardzo wysoka gorączka, sięgająca niejednokrotnie 40 stopni Celsjusza
• bóle kości i stawów
• uczucie zmęczenia i senności
• mocny ból gardła, który rozchodzi się aż w okolice uszu – utrudnia przełykanie, a czasem także mowę
• powiększone węzły chłonne
• czasem kłopoty z oddychaniem
• u dzieci do 7 roku życia mogą występować także wymioty i bóle brzucha i głowy

Po rozpoznaniu któregoś z tych objawów połączonego z bólem gardła należy niezwłocznie udać się do lekarza, który potwierdzi anginę bakteryjną i zaleci kurację antybiotykami. Najczęściej gorączka spada po dobie, najwyżej dwóch od ich podania, jednak przyjmować je należy do 10 dni. Oprócz antybiotyku, przy wysokiej temperaturze dobrze jest stosować lekarstwa pomagające w jej obniżeniu, o ile lekarz nie nie widzi przeciwwskazań. Dodatkowo należy przyjmować duże ilości płynów i najlepiej chociaż przez pierwsze dni zostać w łóżku. Wskazane jest też spożywanie lekkich, słabiej przyprawionych potraw.

Ważne jest aby anginę wyleczyć do końca, w przeciwnym razie mogą wystąpić groźne dla zdrowia, a nawet życia powikłania albo nawroty choroby. Wśród powikłań, najczęściej występują ropień migdałków, choroby serca, w tym zapalenie mięśnia sercowego, a u małych dzieci wady serca, jak również zapalenia stawów, czy nerek, dlatego nie można ani leczenia, ani nawet pierwszych objawów lekceważyć.